Page 29 - SPA_BIZNES_2026

ikrobiota jelitowa to zespół mikroorganizmów
– bakterii, wirusów, grzybów i innych mikro- dr n. med. Igor Łoniewski
organizmów, które zasiedlają jelita człowieka. Prezes firmy SANPROBI –
MMikrobiota jest jak odcisk palca – każdy ma inny lidera na rynku probiotyków
w Polsce.
jej skład i trudno powiedzieć, który jest prawidłowy. Jedno jest
ważne – skład mikrobioty powinien być różnorodny. Mikrobiota to nie tyle zbiór mikro-
organizmów, ile cały ekosystem wza-
Dysbioza jelitowa jemnie oddziałujących na siebie bakterii,
wirusów, grzybów czy archeonów – bez-
Bakterie, które tworzą mikrobiotę jelitową pełnią różnorodne tlenowych jednokomórkowców. Jeśli jeden z tych
funkcje, a właściwa struktura mikrobioty (znana jako stan elementów zostaje zaburzony, cierpi cały system. Około 2000
eubiozy) wpływa na równowagę całego organizmu, regulując gatunków bakterii zasiedlających mikrobiotę jelitową człowie-
odporność, metabolizm i produkcję związków chemicznych, ta- ka odpowiada za trawienie, rozwój układu odpornościowego
kich jak serotonina i prekursory neuroprzekaźników. Najwięcej i syntezę substancji biologicznie czynnych. Produkty przemiany
materii bakterii – takie jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczo-
mikroorganizmów zamieszkuje jelito grube – łączna ich masa we (SCFA), kwasy żółciowe i neuroprzekaźniki – wpływają na
to ok. 1,5-2 kg. Bakterie w jelicie należą do czterech typów: procesy zapalne, metabolizm i funkcje poznawcze. Zaburzenia
Firmicutes, Bacteroidetes, Proteobacteria i Actinobacteria. mikrobioty są powiązane m.in. z zespołem metabolicznym, cho-
Bakterie i inne mikroorganizmy występujące w jelitach robami zapalnymi jelit czy schorzeniami sercowo-naczyniowymi.
Wraz z wiekiem mikrobiota jelitowa ulega znaczącym zmia-
współistnieją w harmonii, przynosząc korzyści dla zdrowia nom, co jest skutkiem zarówno procesów wewnętrznych (np.
człowieka. Ale kiedy równowaga między nimi zostanie za- zapalenia, dysfunkcje mitochondrialne), jak i zewnętrznych
kłócona – np. pewne gatunki mikroorganizmów rozmnożą (np. dieta, leki, brak aktywności fizycznej czy nawet samot-
się nadmiernie, a innych będzie zbyt mało – dochodzi do ność). Zauważono, że osoby z bogatszym życiem społecznym
zaburzenia nazywanego dysbiozą jelitową. mają bardziej zróżnicowaną mikrobiotę. Izolacja społeczna
Dysbioza jelitowa może być spowodowana takimi czynni- i funkcjonowanie w placówkach opiekuńczych mogą obniżać
tę różnorodność.
kami, jak niezdrowa dieta, brak aktywności fizycznej, stres, Jednym z kierunków wspierania równowagi mikrobioty jelito-
choroby przewlekłe, nadmierne stosowanie antybiotyków, wej jest stosowanie probiotyków, a zwłaszcza postbiotyków, jak
T
zmiany hormonalne itp. Objawami zaburzenia równowagi pasteryzowana Akkermansia muciniphila Muc . Na podstawie
mikrobioty jelitowej mogą być: licznych wyników badań należy stwierdzić, że wpływa ona
l zaburzenia trawienia, korzystnie na metabolizm oraz oś jelitowo-mózgową, co bez
wątpienia sprzyja zdrowemu starzeniu się.
l nietolerancje pokarmowe, Bardzo interesującym zjawiskiem może być wpływ tego
l zespół jelita nadwrażliwego, postbiotyku na komórkową senescencję, która zachodzi, gdy
l otyłość, komórki przestają się dzielić, ale nadal są aktywne metabo-
l choroby autoimmunologiczne, licznie. Komórki senescentne wydzielają SASP (ang. senescen-
l choroby metaboliczne, ce-associated secretory phenotype) – zestaw prozapalnych
cytokin, chemokin, proteaz itp., które pogarszają stan tkanek
l problemy ze skórą, i nasilają starzenie się. Ich akumulacja w skórze prowadzi do
l zaburzenia nastroju i zdrowia psychicznego. fotostarzenia, degradacji kolagenu i elastyny oraz osłabienia
Postępowanie w przypadku dysbiozy polega na wspieraniu funkcji bariery naskórkowej.
T
równowagi mikrobioty jelitowej oraz poprawie funkcjonowania Pasteryzowana Akkermansia muciniphila Muc , dzięki
jelit i ogólnej kondycji organizmu. wspieraniu funkcji bariery jelitowej, zmniejsza niepożądaną
przepuszczalność jelit, uniemożliwiając przedostawanie się do
Piękno od środka krwi toksycznych metabolitów nasilających ogólnoustrojowe
zapalenie oraz senescencję. Dzięki temu może ograniczać procesy
Szczególną wagę zyskują dwie osie komunikacyjne, które mają związane ze starzeniem się skóry.
istotny wpływ na funkcjonowanie organizmu:
Oś jelito-mózg (GBA, ang. gut-brain axis) – dwukierunkowa
komunikacja pomiędzy mikrobiotą jelitową, błoną śluzową
jelita, układem nerwowym jelit (ang. enteric nervous system),
układem autonomicznym oraz mózgiem. Zaburzenia tej osi
mogą wiązać się z przewlekłym stresem, zaburzeniami na-
stroju, pogorszeniem funkcji poznawczych czy zaburzeniami
metabolicznymi.
Oś jelito-skóra (gut-skin axis) – uznawana za ważny obszar
w dermatologii i medycynie estetycznej. Przyjmuje się, że stan
mikrobioty jelitowej oraz integralność bariery jelitowej mogą
wpływać, poprzez mechanizmy immunologiczne, metaboliczne
oraz poprzez mediatory zapalne, na stan skóry – jej barierę,
mikrokrążenie, podatność na stany zapalne i procesy starzenia.

28 | SPA BIZNES - beauty & medical & wellness www.SPAeden.pl www.SPAbiznes.pl SPA BIZNES - beauty & medical & wellness | 29